

D4062

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིཾ་ཧ་དང་། ཤཱཀྱ་སིཾ་ཧ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་གཙང་དེ་བེནྡྲ་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །། @##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཀརྨ་སིདྡྷི་པྲ་ཀར་ཎ། བོད་སྐད་དུ། ལས་གྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད པ།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མདོ་ལས། ལས་རྣམས་ནི་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་། ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ལ། ངག་ཉིད་ནི་ངག་གི་ ལས་ཡིན་ཏེ།སོ་སོར་གཉིས་ཀ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་འདིར་འདི་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡིན། རེ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་དབྱིབས་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་དབྱིབས་ཡིན། ལུས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་། དེ་ནི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་སྤྱིའི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི ཞེས་བྱ་ལ།ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ནི་ལུས་ཀྱིས་བྱས་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱི་དག་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲ་རྣམས་ནི་ཡན་ལག་དག་ལ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་གྲོང་ན་གནས་སོ་ནགས་ཚལ་ན་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན་།སྨྲ་བ་ན་མཆུ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱང་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་གྱུར་ན་མི་རུང་བ་ སྟེ།དེ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུའི་སེམས་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། གཞན་དག་ལ་དེ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་ཏེ།ཕྱི་རོལ་བསྐྱོད་པའི་འགྱུར་བ་དག་གིས་ནི། །སྐྱེས་བུའི་སྙིང་ལ་གནས་པའི་བསམ་པ་སྟོན། །མཚོ་ན་གནས་པའི་ཉ་ནི་རབ་གབ་ཀྱང་། །ཆུ་ཡི་རླབས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན། །འོ་ན་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། འདི་ལྟ་སྟེ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའོ། ། རིང་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཅི་ཡིན། གང་ལས་རིང་པོའམ་ཐུང་ངུའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེ་བའོ། །སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །ཅི་དེ་ཁ་དོག་བཞིན་དུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་འདོད་དམ། འོན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཁ་དོག ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྫས་གཞན་གཅིག་པུ་ཞིག་ཡིན་ན་།གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེས་ན་འདུས་པའི་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་རིང་པོ་ཉིད་དམ་ཐུང་ངུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་བཞིན་ནོ། །འོན་ཏེ་རྡུལ་ ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི།དེ་ཁ་དོག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་འདུས་པ་ལས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་དེ། དེ་དག་ཁོ་ན་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་རིང་པོའམ། ཐུང་ངུ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་འདུས་པ་ལ་ཁྱབ་པའི་རྫས་གཅིག་ པུ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི།དེ་གཅིག་པུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆ་ཤས་རེ་རེ་ལ་གཟུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆ་དང་ཆར་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ བསྩགས་པ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།གཟེགས་ཟན་པའི་གཞུང་གིས་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་སུ་སྨྲ་བ་ཡང་སྤེལ་བར་འགྱུར་རོ།

印度堪布毗输陀僧诃和释迦僧诃，以及译师班戴藏德温德勒热西塔翻译、校对并审定。

梵语：Karma Siddhi Prakaraṇa
藏语：业成就论
顶礼圣文殊童子。
经中说：'业有三种：身业、语业、意业。'对此，有些人说：'由身体所作的业是身业，语言本身是语业，这两者各自都有表业和无表业。与意相应的业是意业，即思。'
对此，在此应当观察：所谓表业是什么法？首先，身表业是形色，是由缘于此的心所生。是谁的形色？是身体的。如果是身体的，那么为何称为身体所作的业？因为身体是总体的支分，所以称为'身的'；因为依靠身体的四大而生，所以称为'身所作的业'。总体上的词语也用于支分，如说'住于村中'、'住于林中'等。
为什么要说'由缘于此的心所生'？因为说话时嘴唇等的形态变化不应理，因为那不是由缘于此的心所生，而是由缘于言语的心所生。由往昔愿心所生的也不应理，因为那也不是由缘于此的心所生，而是由其他异熟因的心所生。
为什么称为表业？因为能使他人了知发起此行为的心，如颂云：'外在动作的变化，能显示人心中的意念；即使湖中的鱼隐藏，也会被水波的变化显示。'
那么，所谓形色是什么？即长等。长等是什么？是生起长或短等想的所缘。属于哪个处？属于色处。是否如同颜色一样承许为极微？还是极微差别的聚合？还是遍于色等聚合的另一独立实体？
如果是极微差别，则应在聚合的每一部分都能取长性或短性等，如同颜色一样。如果是极微差别的聚合，那与颜色极微差别的聚合有何区别？因为正是由于它们的聚合差别而成为长或短等。
如果是遍于色等聚合的独一实体，由于它是独一且遍满的缘故，应当在每一部分都能取到，因为一切处都有它。或者说它不是独一的，因为安住于部分与部分中。而且也将违背'十处是极微积聚'的宗义。也将破斥数论派所说的有分实体之理论。

།ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྒོར་འདུས་པ་མང་པོར་སྣང་བ་ལ་ནི་རིང་པོའི་བློ་འབྱུང་། ཐུང་ངུ་ལ་ཐུང་ ངུའི་བློ་འབྱུང་།ཐམས་ཅད་ནས་མཉམ་པར་སྣང་བ་ལ་ནི་ལྷམ་པའི་བློ་འབྱུང་། ཁོར་ཡུག་ནས་མཉམ་པ་ལ་ནི་ཟླུམ་པོའི་བློ་འབྱུང་། དབུས་ན་མང་པོ་ལ་ནི་མཐོན་པོའི་བློ་འབྱུང་། ཉུང་བ་ལ་ནི་དམའ་བའི་བློ་འབྱུང་། ཕྱོགས་གཅིག་གི་སྒོར་སྣང་བ་ལ་ནི་ཕྱ་ལེ་བའི་བློ་འབྱུང་། ཕྱོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ལ་ནི་ཕྱ་ལེ་མ་ཡིན་པའི་བློ་འབྱུང་ངོ་། །རི་མོ་བཀྲམ་པ་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ལ་ཡང་དབྱིབས་ཀྱི་བློ་དེ་དང་དེ་འབྱུང་མོད་ཀྱི། དབྱིབས་རིགས་ཐ་དད་པ་དག་ནི་ཡུལ་གཅིག་པར་རིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་དག་བཞིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་འགྱུར ན་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་དུ་དབྱིབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་དབྱིབས་ཞེས་བྱ་བའི་རྫས་གཞན་ནི་མེད་ཀྱི། ཁ་དོག་ཁོ་ན་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་གནས་པ་ལ་རིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་བློ་དག་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ཤིང་དང་བྱ་དང་། གྲོག་མ་ལ་སོགས་པའི་དངར་ཀ་དག་ལ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཐག་རིང་པོ་ནས་ཁ་དོག་འདུས་པ་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་བཞིན་དུ་དབྱིབས་དམིགས་ཀྱིས་ཕྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ། རེ་ཞིག་དབྱིབས་དག་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་བཞིན་དུ་དེའི་དངར་ཀ དང་ཚོགས་དག་གི་དབྱིབས་དམིགས་ཀྱིས་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ།དེ་ན་རྫས་གཞན་ནི་མེད་དོ། །མུན་ཁུང་ངམ་ཐག་རིང་པོའི་འདུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་གཉི་གར་ཡང་དམིགས་ཀྱིས་མི་ཕྱེད་ལ། དེ་ཅི་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་གསལ་བ་ཞིག་ནི་འཛིན་ན་དེ་ན་ཅི་སྣང་། དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་ཚེ་ ཁ་དོག་མི་གསལ་བས་འཛིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེའི་ཕྱིར་དབྱིབས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མི་འགྲུབ་བོ། །གཞན་དག་ན་རེ་དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པའི་འགྲོ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ལས་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ཅི་དགོས་ཤེ་ན།སྨྲ་བ་ནི་མཆུ་ལ་སོགས་པ་འགུལ་བ་ཡང་འགྱུར་དུ་འོངས་པས་སོ། །འོ་ན་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོ་བའོ། །སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ ཤེ་ན།ཁྱད་པར་ངེས་པར་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཆབ་བྲོམ་དང་། རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེས་པའི་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མི་ཟིན་ལ། དེ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།བསྲེག་བྱ་ཆ་ཤས་འདྲ་བ་ཅན་རྩཝ་རིང་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་མེ་འབར་བ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་ངེས་པར་མི་ཟིན་ལ། དེ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཕྲད་མ་ཐག་ཏུ་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་ན་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འབྱུང་སྟེ། རྐྱེན་ལ་ཁྱད་པར་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་བསྲེག་བྱའི་ཆ་ཤས་གཞན་ལ་ཡང་ནི་མེ་འབར་བ་གཞན་ཡང་མི་འབྱུང་ན། དེའི་ཁྱད་པར་ལས་མེ་འབར་བའི་ཚད་དང་གསལ་བ་དང་། ཚ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ངེས་པར་མི་ཟིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ གཟུང་བ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དང་། མེ་ལྕེ་དག་གིས་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ཡང་གང་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གི་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་རང་ཉིད་ ཀྱི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་དེ་དག་ལ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་རྣམས་ལ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

在一处聚集众多显现时会生起长的认知，在短小处生起短小的认知。在一切处平等显现时会生起平的认知，在周围平等时会生起圆的认知。在中央众多时会生起高的认知，在稀少时会生起低的认知。在一处显现时会生起平坦的认知，在各种方向显现时会生起不平坦的认知。
对于如是铺陈的图像显现，也会生起相应的形状认知，但不同类的形状不应该是同一对境，就如同颜色一样。然而，若是如此，则应在一切方向都生起一切形状的认知，但实际并非如此。
因此，并没有所谓形状这样的其他实体，而是仅仅对于颜色的特殊处所生起长等认知，就像对树木、鸟和蚂蚁等形象生起认知一样，这是无过失的。
若是如此，为何从远处虽然无法分辨颜色聚集，却能分辨形状呢？首先，虽然无法分辨形状，但如何能分辨其形象和聚集的形状呢？此处并无其他实体。在黑暗处或远处的聚集，二者都无法分辨，虽然能捕捉到某种不清晰的东西，但在那里显现什么呢？因此应当了知，此时是由于颜色不清晰而有所捕捉。
因此，形状的表业不成立。其他人说：'缘于彼而生起的心所产生的行动是表业。'
若问：为何需要'缘于彼而生起的心所产生'这样的说法？说者认为：因为说话时嘴唇等的运动也会发生。那么，这个'行动'是什么？是转移到其他处所。属于哪个处？属于色处。
若问：如何得知这就是彼物转移到其他处所？因为能确定其特征。对于火、太阳、染料和草等能染之物，在遇到缘的刹那即使分离，也无法确定由能染之物所产生的特征，但它们也不是其他物。
对于具有相似部分的可燃物，与长草相连的其他燃烧之火的特征也无法确定，但它们也不是其他物。若在刚接触时不生起能染之物所生的特征，之后也不会生起，因为缘无差别。
若对可燃物的其他部分也不生起其他燃烧之火，则由其特征而言，火的大小、明亮和热度就不会有差别。因此，由于无法确定特征，不应执著'这就是彼物'。
若说因为无坏灭的因，那么心和心所、声等以及火焰的坏灭因又是什么？同样，其他事物也将无有坏灭因。若说它们的坏灭因是自身的无常性，那么为何不承许其他事物也是如此？如同彼等无有他因，其他诸法也将无有他因。

།གལ་ཏེ་མེད་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཡང་ཇི་ལྟར་དེའི་འོག་རོལ་བཞིན་དུ་ཤིང་ལ་སོགས་ པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བར་མི་འགྱུར།ཡང་ན་ནི་སྔར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན་མར་མེ་དང་། དྲིལ་བུའི་སྒྲ་གཉིས་རླུང་དང་། ལག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་གཟུང་བར་འགྱུར་ལ་ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན། དེ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་གཉིས་ འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པས་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བཤིག་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་མི་འགྱུར་ན་ནི་ཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་བྲལ་མ་ཐག་པ་ན་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཚོས་བྱེད་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཁྱད་པར་མེད་ན་ཡང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ ཅན་དང་།ཆེས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་། ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་ཅན་འབྱུང་བ་ལ་སྔ་མ་དག་གི་འཇིག་པ་གང་ལས་འབྱུང་། །གང་ཁོ་ན་ལས་གང་ཡོད་པ་དེ་ཁོ་ན་ལས་དེ་མེད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་གཅིག་པར་ནི་མ་གྲགས་སོ། །དེ་བས་ན་འཇིག་པའི་ རྒྱུ་མེད་པར་འཇིག་གོ།།སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཟུང་བ་དང་། མི་བཟུང་བ་ནི་རྨད་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རྒྱུ་འཇུག་པ་དང་། ལོག་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འཇིག་པ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །མི་རྟག་པ་ཉིད་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་བོ། །རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་ཀྱང་དེའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། མེ་དང་། ཉི་མ་དང་། ཆབ་བྲོམ་དང་། རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཚོས་བྱེད་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་པ་དང་ལྡན་པར་ཡང འགྱུར་ཏེ།གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པར་བཟུང་ངོ་ཞེ་ན། སྔ་མ་ནི་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་སེམས་སེམས་གཞན་གྱི་ དང་།ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དང་། འོ་མ་ཞོའི་དང་། རྒུན་འབྲུའི་ཁུ་བ་རྒུན་ཆང་གི་དང་། རྒུན་ཆང་ཚའི་ལྟ་བུའོ། །དེ་བས་ན་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ཡང་། དངོས་པོ་གནས་ན་འགྲོ་བ་མེད། ། འགྲོ་བ་མེད་དང་རྟག་ཏུ་གནས། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཉིད་ཡིན་ན། །གཞན་ན་སྣང་བ་དེ་ཅི་ཡིན། །དེ་ཉིད་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་། ཡུལ་དང་ཡུལ་དུ་གསར་དང་གསར། །རྩཝ་མེ་ལྟ་བུའམ་གྲིབ་མ་ལྟ་བུའོ། །གྲིབ་མ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་འདུག བཞིན་དུ།ཉི་མ་རིང་བ་དང་། ཉེ་བ་དང་འགྱུར་བ་དག་གིས་དེ་སྐྱེ་བ་དང་། འགྲིབ་པ་དང་། འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། སྣང་བའི་ཕྱོགས་གཞན་དུ་བསྒྲིབས་ན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ཡུལ་གཞན་དུ་འཕོས་པ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེས་བརྩད་པ་ལ་དེ་ ནི་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ག་ལས་ཤེས་།ཕྱིར་རྒོལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཡང་འདི་ལྟར། དངོས་པོ་གནས་ན་འགྲོ་བ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཚོས་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་མའི་ཁྱད་པར་བཟུང་བ་འདི་ཉིད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཁུངས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་ཁུངས་མེད་པས་དེའི་དངོས་པོར་རྟོག་པར་བྱེད་ན། དེའི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཁུངས་ཀྱང་མེད་ན་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། དེ་ལྟ་བས་ན་གཉི་གར ངེས་པར་མི་གཟུང་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་འཕོ་བ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།ཉི་མ་འཆར་ཀ་བ་དག་ན་རེ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་འཕོ་བ་མེད་པ་ནི་བདེན་ན། ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཆོས་གཞན་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རིག་རྒྱུ་ཅན་ཞིག་ལག་པ་ལ་སོགས་ པ་ལ་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་འགྲོ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ་ཞེ་ན། སྐྱེ་མཆེད་གང་ཡིན། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ།

如果没有，那么在与火等相遇之前，为何不能像之后那样取木等色等境？或者说，如同先前那样，后来也应该如此？且说，如何在风和手触及灯火和铃声之前能取，而后则不能？这两者并非能毁坏那两者。
如果说因为火等毁坏木等色法而不能取，那么仅仅是接触的瞬间也应该如此。即使外缘染色因无差别，但由后后因而生起差别、更大差别、极大差别时，前者的坏灭从何而来？
若某法从何处而有，从彼处而无是不合理的，因为未曾见过一因生两种相违。因此，坏灭无因而灭。
如前所说，能取与不能取应当从无差别因的趋入与退出来理解。如果坏灭有因，那么心和心所等任何法都不应无因，如同生起一样。无常性不能成立为除彼等之外的任何法。
从因的差别也会产生彼之差别，如从火、日光、冰雹、草等产生染色一样。也会具有坏灭，如色等一样。因此，坏灭根本无因。
若说因为无有转变为他法的因，所以必定执著为彼自体，前者是后者生起的因而存在，如同心是其他心的因，染色所生是殊胜染色所生的因，牛奶是酸奶的因，葡萄汁是葡萄酒的因，葡萄酒是醋的因。
因此，并无所谓以迁移为相的运动。如此：'事物若住则无行，无行则恒常安住。若果真如是，他处显现是何物？'
非彼自体显现。那是什么呢？处处新新生起，如草上的火或如影子。影子并非是彼自体显现于他处，因为当物体静止时，由于日光远近变化，显现生起、减少和变化，且因为遮蔽光明的另一方向会产生影子。
若有人问：'如何得知彼自体迁移至他处？'反问：'如何得知非彼自体？'对此反驳者，如前所说：'事物若住则无行'等即是依据。
如是，虽然染色所生诸法的外缘无差别，但后者的差别可取，这本身即是刹那刹那变异的依据。即使无有变异的依据而推测为彼之实体，当无有实体性的依据时，为何不许变异？
因此，应成两者皆不决定，所以迁移根本不成立。日出论师等说：'诸行法虽因自性坏灭而无迁移是真实的，但在手等处生起以心的差别为了知因的其他法性之因，此即称为运动，也称为表色。'问：是何处？答：是色处。

།འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མིག་གིས་མི་མཐོང་། འོན་ཏེ་མི་མཐོང་ན་ནི་གང་གིས་གཞན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན།དེ་ཡོད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པ་རླུང་གི་ཁམས་ལས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་གཡོ་བ་ཉིད་དོ། །རྩཝ་ དང་།ལོ་མ་ལ་སོགས་པའི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་། འཕེན་པར་བྱེད་པ་དང་ཕྲད་པའི་རླུང་གི་ཁམས་ལས་སོ། །ཡང་ན་གང་ལས་འགྲོ་བར་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན། ནུས་པ་དམིགས་ཀྱིས་མ་ཕྱེ་བ་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་ བརྟགས་ཏེ་ཅི་ཞིག་བྱ།འོ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་ལུས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རླུང་གི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དུ་འགྱུར། རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་འདོད་པ་ འདི་ནི་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་ལུས་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་བརྟགས་པ་ཅན་ཡིན་གྱི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ནི་རྫས་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ པར་རིག་བྱེད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ།དྲི་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་ལ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བར་འདོད་པ་འདི་ཡང་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཡང་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ ལས་སྐྱེས་པའི་ཁ་དོག་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན།དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། རང་གི་ས་བོན་དང་། རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་དོག་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བར་འདོད་པ་འདི་ཡང་ཤཱཀྱའི་སྲས་པོའི་མ་ ཡིན་ནོ།།ཁ་དོག་ལྟ་བ་མ་ཡིན་ཡང་རུང་། དེ་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་རང་གི་ནུས་པས་འབད་པར་བྱེད་ལ་ནི་རག་ན། འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་འབད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ ཡང་མ་མཐོང་ལ།མིག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ནུས་པ་ཡང་མ་མཐོང་བའི་འབྱུང་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་བཞིན་སུ་ཞིག་བསྒྲུབ་པར་ནུས། མི་མཐོང་ན་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཁ་དོག་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་འབྱུང་བ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་ ན།ཁ་དོག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཙམ་ཞིག་ལུས་ཀྱི་ལས་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ གཟུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མེད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ ན་སེམས་གཞན་དང་།སེམས་མེད་པ་བ་དག་ལ་སྡོམ་པ་དང་། སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དུས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ལ། སོ་སོར་ཐར་པའི་མདོ་བསྟན་པ་དང་། ཅང་མི་སྨྲ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཇི་ ལྟར་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་ཡང་འགྱུར།འོ་ན་ནི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ནི། རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་སྐད་ཅིག་མའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡང་ལུས་ཀྱི་ལས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །ལུས་ དང་ངག་གི་ལས་གཟུགས་ཅན་ནི་ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་རུང་།དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་བོ།

那么，为什么不能如实地用眼睛看见呢？如果看不见的话，那么以什么来向他人表示的表示行为是怎样的呢？又怎样理解它的存在？如果不是这样，身体怎样会出现在其他地方呢？
从心的差别所生的风大，就像这样：凡是在其他地方出现的原因，就是风大的动摇。
如果问树根和树叶等是如何运动的？是由于使之动摇、投掷和接触的风大。
或者，就让它从想要去的地方出现在其他地方好了，何必要观察那个没有特定能力的运动呢？
那么，如果说在其他地方身体出现的原因是从心的差别所生的风的差别，这个就是表业，对此回答：怎么会不表示的成为表业呢？认为触处是善或不善，这不是释迦子弟的观点。
那么，如果说从心的差别所生的身体出现在其他地方，这个就是表业，对此回答：表业是假立的，不是实有的，因为身体是多种实法的自性。
表业也会变成不表示，因为香等不能向他人表示。认为香等处是善或不善，这也不是释迦子弟的观点。
那么，如果说从心的差别所生的颜色就是表业，对此回答：那不是从心的差别所生的。那是什么呢？是从自己的种子和风大的差别所生的。认为颜色是善或不善，这也不是释迦子弟的观点。
即使不是看见颜色，如果说它出现在其他地方就是表业，对此回答：诸天以自己的能力欢喜努力的话，对于不需要努力成就的事情，努力又有什么用呢？
既没有像色等那样被看见，也没有像眼等那样见到能力，谁能成就像这样看不见的生起的意义呢？如果看不见，怎么会是表业呢？这已经说过了。
如果颜色是善或不善的话，它的生起也应该是这样，但是颜色不是这样的，这已经说过了。因此，表业不是身业。
那么，如果说仅仅无表业是身业，对此回答：这个所谓的无表业是什么？是戒等色法处。
欲界的无表业怎么会在没有表业的情况下生起呢？如果是这样会怎样呢？会随心而转，就像色界一样。
因此，对于异心和无心者就没有戒和不戒两者了。因为受限于时间的摄持，所以不会这样，在说示别解脱经和成为默然时，怎么会说妄语呢？
那么，因为无表业有两种，所以有记的和无表业是随转的，因此它的刹那善与不善也不成为身业。
身语业的有色，无论如何观察，都不能成立为善或不善。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུས་བོར་ན་གང་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའམ། མི་འོང་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དེ་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་གང་ལས་ ཚེ་ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའམ་མི་འོང་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་ཡོད་ན་ཅི་སྟེ་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་ཟེར་ཏེ།ལས་འདས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འབྲས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འབྲུམ་བུ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་སྔོན་བྱུང་ ལ་ཕྱིས་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། བསྐལ་པ་བརྒྱ་དག་སྙེད་དུ་ཡང་། །ལས་རྣམས་ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཚོགས་ཤིང་དུས་དང་ལྡན་པ་ན། །ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་འབྲས་བུར་སྨིན། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བུ། ཆུད་ཟར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བའི་དོན་ཅི་ཞེ་ན།འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཕྱེད་འོག་མས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་རྣམས་ཡུན་རིང་པོར་ཡང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་ལྟ་སུ་ཞིག་མི་འདོད། དེ་དག་ཉིད་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར། འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་ སོགས་པའི་ས་བོན་བཞིན་དུ་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་སམ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་དཔྱད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་སྐབས་པ་དག་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་འགྱུར་ན་ནི་མ་ཞིག་པས་ན་འབྲས་བུ་འབྱིན་པར་བསྟན་པར་ འགྱུར་རོ།།དེ་དག་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཞིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། གང་ལས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའོ། །མི་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ། ཡང་འབྲས་བུ་མི་འཕེན་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཕན་འཕངས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་འཕེན་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་ པ་ཡང་མི་སྐྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་དང་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་གཞན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཕན། རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་འཕངས་པ་ཡིན། སྐྱེ་བར་འཇོག་པར་རུང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་མ་འབྲས་བུ་མི་འཕེན་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པས་ འགོག་པས་གང་གི་འབྲས་བུ་འགགས་པ་ཞེས་བྱ་བ།ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཇི་ལྟར་ཕྱིས་འཇིག་པར་འགྱུར། དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འབྲས་བུ་འཕེན་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་གིས་འབྲས་བུའི་ས་བོན་གསོ་བར་བྱེད་པ་དེས་ འབྲས་བུ་འཕངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ལྟར་ན་འདས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ལྟར་ན་མ་འོངས་པ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འཕན། རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་།ནམ་ཞིག་ན་མེད་ན་འདི་ལྟར་ཚོགས་པ་རྙེད་ན་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་ འགྱུར་ཞེས་བྱ།འདིར་གང་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལ་གང་ཞིག་ནི་ནུས་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན། དེ་བས་ན་གང་ལ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མི་འགྲུབ་བོ།

为什么呢？为了解释舍弃身体之后，从何处成就后世可意或不可意的果报。
有人说：'若有过去的业能成就后世可意或不可意的果报，为何不能成就呢？'说过去的业存在这种说法，就像在疮上生疮一样。所谓过去，就是先前生起而后来不存在的。
那么，世尊所说：'纵经百劫中，诸业不失坏，因缘聚合时，其果报成熟。'这是什么意思？'不失坏'是什么意思？
意思是不会无果报。这也是下半偈所显示的。谁会不承认诸业即使经过长时间也会有果报呢？
这些业是如何产生果报的呢？是像稻谷等种子一样通过相续转变的差别呢？还是从自相的状态中产生？这是需要观察的。
如果仅从自相的状态中产生果报，那么由于未坏灭就应该显示能产生果报。
这些在自相中不存在，因此所谓'坏灭'并非如此。那么是什么呢？是不能作用。怎样是不能作用？就是不再投射果报。
为什么不投射？因为已经投射完毕所以不能再投射，就像已生的不再生一样。
为什么不能投射其他相似的果报呢？首先，如何投射果报？因为能安立生起。
那么，诸漏尽者的最后果报不再投射，以及非择灭所灭的果报，从一开始就不起作用，这样后来如何会灭呢？因此，不能成立投射这样性质的果报。
那么如何呢？能滋养果报种子的就是已投射果报。
按照承认过去存在的观点，未来也实有，那为什么不投射果报？如果一切法恒常存在，何时何物会不存在？这样说'因缘聚合时果报成熟'又有什么意义？
在此，从何处能成立'这是彼之果报'的安立？这里的功能又是什么？
因此，对于后世会产生果报的过去业存在这一点是不能成立的。

།འོ་ན་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའི་ ལུས་དང་།ངག་གི་ལས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུད་ལ་སེམས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་གཞན་ཞིག་སྐྱེད་དེ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་བསྩགས་པ་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། གཞན་དག་ན་རེ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་ཟེར་བ་གང་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བའམ་མི་འོང་བ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ ནོ།།གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་གཞན་ཞིག་མི་སྐྱེད་ན་སེམས་གཞན་དུ་སྐྱེས་ན་ལོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་འདོད་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཞུང་ལ་གོམས་པ་ན་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་ན་ཡང་དྲན་ པ་སྐྱེ་བ་དང་།མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གོམས་པ་དེའམ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་གང་གིས་ན་ཕྱིས་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅི་ཞིག་གམ། སྐད་ཅིག་མ་གང་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ སོགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་གང་གིས་ན་ཕྱིས་ལྡང་བའི་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་།མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་ལ་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་དམར་པོས་བསྒོས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགགས་པས་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་གང་གིས་ན་ཕྱིས་ནང་གི་ཤ་དམར་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅི་ཞིག་སྐྱེད་ པར་བྱེད།དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་གཞན་སྐྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་སེམས་པས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེས་བསྒོས་པ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་ རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་བསྒོས་པའི་རྒྱུད་ལས་འབྲས་བུའི་ནང་གི་ཤ་དམར་པོར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།འོ་ན་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་བསྒོ་བར་མི་འདོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ནི་སེམས་ལ་ལྟོས་ནས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཞིག་ གང་གིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཉིད་དུ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེའི་རྒྱུད་ལ་འབྲས་བུ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འོང་བ་འབྱིན་པར་ནུས་པར་རུང་གིས།དེའི་རྒྱུད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ནི་གལ་ཏེ་ལས་ནུབ་ཀྱང་དེས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་ན། སེམས་མེད་པའི་ སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆད་པ་དག་གི་ལས་སྔ་མའི་འབྲས་བུ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་དེས་བསྒོས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་མཚམས་འབྱོར་བ་ལས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མཚམས་འབྱོར། ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་དེའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པས་དེ་ལས་མཚམས་འབྱོར་རོ་ཞེ་ན། འགགས་ནས་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་དེ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདས་པ་ལས། འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ལན་བཏབ་ཟིན་ན། གང་ལས་སེམས་གཞན དེ་འབྱུང་།ཁ་ཅིག་ན་རེ་དེའི་ས་བོན་མང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་གནས་པ་ལས་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་གི་ས་བོན་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དང་། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་གཉིས་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཡིད་མེད་པར་དེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ། དེ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་ས་བོན་ལ་ཡང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བར་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་བཏགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་རེག་བྱའི་ཁྱད་པར་ལ་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། ། ཇི་ལྟར་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་གཉིས་སུ་འགྱུར། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་དག་ལ་ནི་ཆོས་འདི་མ་མཐོང་ངོ་། །རྐྱེན་ནི་གཅིག་ལ་དུ་མ་ཡིན་གྱི། ས་བོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག པ་གཉིས་དང་།འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆད་པ་དག་གི་ལས་སྔ་མའི་འབྲས་བུ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་དེ་སོ་ན་འདུག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

那么，在善与不善的身语业蕴相续中产生一种与心不相应的其他法，有些人说是积集，其他人说是不失，由此在后世成就可意或不可意果报，这就是所说的。如果在心相续中不产生其他法，当心生起其他时，邪意业又如何能在后世成就果报呢？这是必须要承认的。
那么，对于长期熟习经典后产生的忆念，以及对所见等境产生的忆念，是由于熟习或见闻等，以何法或何刹那而能产生后来的忆念？
对于灭尽定等的心，又是由何而能生起后来出定的心？对于被红色茜草汁染过的茉莉花，与之一同灭去后，又是由何法而能使其果实中生起红色的肉？
因此，应当了知，即使没有产生如所分别的其他法，由于思心所对心相续产生特殊功能，从其所熏习的特殊转变中在后世生起果报，就如同被茜草汁染过的茉莉花相续中生起果实里的红色肉一样。
那么，为何不承认身语业也能熏习心相续呢？这是因为它们是依靠心才成为善或不善的。凡是由某法使其成为善或不善的，即由彼法能在其相续中产生可意或不可意果报，而非由其自身相续。
那么，如果业虽已灭，但由其所熏习的心相续在后世产生果报，对于无心的二定和无想有情心相续间断者的前业，其果报如何能在后世生起？有人说是由于今生中其所熏习的心相续相续接续的缘故。
那又为何会相续接续呢？若说因为入定心是其等无间缘，所以由此相续接续。那么已灭去很久的心如何能成为等无间缘？这已经回答过了说'不从过去生果'，那从何处生起其他心呢？
有人说是从其存在于色法中的多种种子生起，心与心所的种子是存在于心相续和有色根相续二者中的，应当如理配合。那么，不是说'依于意与法而生起意识'吗？无意时如何能生？在某些情况下，应当了知'意'也是对意的种子的果以因来假立的名称，如同对触的特性假立饥渴之名一样。
又怎么会有心与心所各自的种子存在于二种相续中呢？在芽等具有种子的事物中都未见到这种情况。众缘可以是一对多，但种子则不是。因此，对于无心的二定和无想有情心相续间断者的前业，其果报如何能在后世生起的过失仍然存在。

།སྐྱོན་དེ་ནི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་གང་ལ་ཡོད། གང་དག་གི་ལྟར་ན་གནས་ སྐབས་དེ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ་དག་ལའོ།།ཁ་ཅིག་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འདོད་དེ། དཔེར་ན་བཙུན་པ་དབྱིག་བཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ལས། གང་གི་ལྟར་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་དེ་ཡོད་ཀྱི། ཁོ་བོའི་ ལྟར་ན་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ།།འདིར་མདོའི་ཁུངས་ཀྱང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དག་འགགས་པ་ནས། དབང་པོ་དག་མ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་མ་བྲལ་ བའི་བར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱེར་ཏེ་འོང་བར་བྱེད་དོ།།དེ་དག་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པར་འདོད། ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཡིད་དང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གསུམ་ཡང་ དག་པར་འདུལ་བའི་རིག་པ་དང་།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། སེམས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་མ་གསུངས་སམ། ཇི་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ཀྱང་གསུམ་ཡང་དག་འདུས་པ་མ་ཡིན། གསུམ་ཡང་དག་འདུས་པ་ཡིན་ ན་ཡང་རེག་པ་མེད།རེག་པ་ཡོད་ན་ཡང་གང་གི་ན་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། ཁ་ཅིག་ན་རེ་རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟ་བུ། ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྲེད་པའི་ རྐྱེན་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་བཞིན་དུ་རེག་པ་ཡང་ཚོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མཛད་དེ། མ་རིག་པའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲེད་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རེག་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་མ་མཛད་དོ། །དེ་བས་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལན་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འདུས་པ་ནུས་པ་ཅན་ནི་ཡང་དག་འདུས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་གསུམ་འདུས་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་ན་ནུས་པ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་སུན་འབྱིན་པས དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་རེག་པ་ཡང་མེད་ན་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ལུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་དགེ་བའམ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནམ། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའམ་ཅི་འདྲ་བ་ ཞིག་།དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དགེ་བ་ཡིན་ན་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་དགེ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་ཡང་རེག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཡོད། གལ་ཏེ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་དགེ བས་འཕངས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།དགེ་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་སེམས་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགེ་བ་ཉིད་ཅན་གྱི་སེམས་འཕངས་པ་ཡིན་ན། དེ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་ ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་འགོག་པ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཡོད་ན་ཡང་རེག་པ་མེད་པར་ ཇི་ལྟར་ཡོད་དེ།ཇི་སྐད་དུ་ཞུ་བ་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རེག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།

如果说这个过失存在于某一方面，那么存在于哪一方面呢？对于那些认为这种状态是无心的人来说。有些人认为是有心的状态，例如在比丘毗伽舍的询问中说：'对于那些认为灭尽定是无心的人来说存在这个过失，但按照我的观点，灭尽定是有心的。'
在这里也引用经典依据：'从入灭尽定时身行已灭，诸根未变，且识未离身。'他们对此时的识持何种观点？有些人说是意识。那么，世尊不是说过'依于意和法生起意识，三和合触，同时生起受、想、思'吗？
怎么可能在那时有意识却没有三和合？如果有三和合却没有触？如果有触却为何说是灭受想定，即无受、想？有人说，世尊说'以受为缘生爱'是什么意思？并非一切受都是爱的缘。同样，触也不是一切受的缘。
对此回答说，世尊在其他经中作了特别说明：'依无明触所生之受而生爱。'关于触则未作任何特别说明。因此，由于没有特殊区分，这不是正确的答案。其他人说，具有作用的和合才是真正的和合，那时三和合对于生起受、想是无作用的，因为通过对治而入定的缘故。
因此，那时既无触，哪里会有受和想？只剩下意识而已。那么，这个意识是善的还是染污的，还是无覆无记的？这会导致什么结果呢？如果是善的，没有与无贪等善根相应的善性是什么样的？如果有无贪等，没有触怎么可能存在？
如果说因为是由善的等无间缘所引发而成为善性，这是不对的。因为善心之后可生起三种心的缘故，如果是由善根力引发善性之心，则不应有转变的因，而且这种过失也会出现在不善法上。灭尽定如同灭法一样是善的。
如果是染污的，没有与烦恼相应的染污是什么样的？如果有烦恼，没有触又怎么可能存在？就如同在《十请问经》中世尊说：'任何受蕴、想蕴、行蕴都是依触而生。'

།འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་ པར་འཇུག་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་མི་འདོད་ན།འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྟ་ག་ལ་ཞིག་།འོན་ཏེ་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་སྟེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་པ་ཞིག་གམ། བཟོའི་གནས་པ་ཞིག་གམ། སྤྲུལ་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་ན་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འོག་མ་གཞན་བརྒྱད་ཀྱིས་ཆོད་པ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་ཡང་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་པར་ཇི་ལྟར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཇི་ལྟར་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། འགོག་པ་ལས་ལངས་པ་རེག་པ་དུ་ཞིག་ལ་རེག་ལགས། གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་སྟེ། མི་གཡོ་བ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྡང་བའི་དུས་ཚིགས་སྔར་བསམས་པ ལས་མི་འདའ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡང་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ འཇུག་པ་འཐོབ་ཀྱི།ཆེས་སྔ་བར་ནི་མ་ཡིན། རེ་ཞིག་ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་གཟུགས་ནི་འདིར་ཆད་ན་ཡང་མཚམས་མི་འབྱོར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སེམས་ནི་མཚམས་འབྱོར། འོན་ཏེ་སྤྱོད་ལམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ སྤྱོད་ལམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་སམ།རེག་པ་མེད་པར་དེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་དེ་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དག་ནི་དགེ་བ་ཡིན་པས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་མངོན་དུ་འགྱུར་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འགོག་པ་ལ་ཞི་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་འདུ་ཤེས་དང་། ཚོར་བའི་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དབང་དུ་མཛད་དེ།མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ནི་དུ་ལགས། རྐྱེན་ནི་དུ་ལགས་ཏེ་། གསུས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཏེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ་ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན།གལ་ཏེ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་དེའི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། གལ་ཏེ་འགོག་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དགེ་བ་མ་ཡིན། དགེ་བ་ཡིན་ན་ ཡང་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་།མཚུངས་པར་ལྡན་ན་ཡང་དེ་དག་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མ་ཡིན། འོན་ཏེ་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ སེམས་གཡེང་བར་རུང་།གཉིས་པོ་དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རང་གིས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་གཞན་ཡང་མི་འཐད་དོ། །དེ་བས་ན་རྟོག་གེ་བ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་གི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རྟོགས་པས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡིད་ ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སེམས་དང་བཅས་པར་རྟོགས་པ་ནི་གཟུ་ལུམས་སུ་སེམས་པ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སེམས་དང་བཅས་པར་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་འདོད་པ་ལྟ་བུར་རོ།

无想等至尚且不认为是有烦恼的,何况灭尽定呢?若说是无覆无记的,是从异熟生的呢?还是威仪路的呢?还是工巧处的呢?还是变化的呢?对此将如何?若是异熟生,如何在有顶定心之后,隔着下面其他八种,现起欲界异熟心?那等至又怎么不会成为欲界的?其后又如何能现起不动等心?如《大腹经》中说:'从灭尽定出定时触几种触?大腹,有三种,即不动、无所有、无相。'对于前业所引的异熟,入灭尽定者不超过先前所想的出定时限,这种说法有什么道理?
首先,如何在缘灭尽定的有顶定心结束时,为了成就欲界前世习气异熟心而入定,而不是更早?首先,为什么异熟色在此中断也不相续,而异熟心却相续?若说是威仪路等,那时没有缘威仪路等的心或触,怎么可能有彼等的造作?九次第定和八解脱都是善法,所以那时不应该现起染污和无记心。
依靠有顶定,作意灭为寂静时,是入想受灭定,如《大腹经》中关于灭尽定说:'入无相界的因是几种?缘是几种?大腹,有二种:不作意一切相和作意无相界。'若灭尽定中有意识,其所缘和行相是什么?若说是缘灭和寂静行相,如何不是善?若是善,又为何不与无贪等相应?若相应,又为何不是触缘?若说是其他所缘和行相,如何在入灭尽定心之后心会散乱?正因为这两点,自己所计度的其他无记也不合理。
因此,你们这些论师由于未如实了解经义,而认为在灭尽定等位有意识和心,这是偏执的想法。那么应该如何承许有心呢?如某些经部师所许那样。

།མདོ་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་ཇི་ལྟར་འདོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྐྱེ་བ་དེ་དང་དེར་བར་ཆད་མེད་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པས་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་དེ་དེའི་ཚེ་མི་འཆད་དེ།དེས་ན་གནས་སྐབས་དེ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱའོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་གཞན་དག་ནི་མི་འཇུག་སྟེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དུས་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་ས་བོན་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་སེམས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སེམས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་གཅིག་ནི་དེའི་ས་བོན་རྣམས་བསགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་དེའི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་དག་གིས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གཉིས་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྲི་རྐང་པ་གཅིག་པ་ལ་རྐང་པ་གཞན་མ་ཚང་བའི ཕྱིར།རྐང་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ས་བོན་ཉམས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཞན་པ་དང་། ཆེས་ཞེན་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཆེས་ཞན་པའི་རིམ་པས་ཆུ་ཚན་དང་མདའ་འཕངས་པའི་ཤུགས་འབྲི་བའི་ཚུལ་དུ་དེས་ལྡང་བའི་དུས་འཕངས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ན། རྣམ་ པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ས་བོན་འཇུག་པ་རྙེད་པའི་ཡིད་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་།ཕྱིས་གཞན་དག་ཀྱང་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཁོང་ན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་ལ། དེ་ ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་དག་གིས་ས་བོན་རྟས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྒོ་བར་བྱེད་དོ།།རྒྱུད་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་དེ་ལས་སྟོབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་འཇུག་པ་རྙེད་ན་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་ འདོད་པ་དང་།མི་འདོད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གནས་བརྟན་རྟ་སྐད་ཀྱིས་། སེམས་འདི་ས་བོན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་འགྱུར་ཞིང་། །སེམས་ལ་རང་རྐྱེན་བྱུང་ན་དེ་དང་དེ་ཡི་ས་བོན་བརྟས་པར་ འགྱུར།།དེ་ལྟས་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་རྙེད་ན་དུས་སུ་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་འགྲུབ། །མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་ལ་བསྒོས་ཚོན་ནི་དེ་ཡི་ཤ་དམར་བཞིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། ལེན་པའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ།།ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་འབབ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ནི་དེ་མ་བསྟན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཡང་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དག་ན་ལུས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་རབས་སྔ་མའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ཡང་མི་འདོད་ན་གཞན་གང་ཞིག་གིས་ ལུས་ཟིན་པར་འགྱུར།དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་འཆི་བའི་བར་དུ་ལུས་མི་གཏོང་བ་འམ་ཁྱབ་པར་འདུག་པ་ནི་མེད་དོ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གང་ལ་གནས་པ་དེའི་གཉེན་པོས་སེལ་བར་བྱེད། གལ་ཏེ་གཉེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལའོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་ ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་འབྲེལ་བ་དེ་ཉིད་དེའི་གཉེན་པོར་རུང་།གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་དགེ་བ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཅན་དག་ལ་དེའི་འགྲོ་བས་བསྡུས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྫས་གང་ཞིག་ལུས་དེ་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ ཡིན་པ་དང་།ལྡན་པ་མ་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།

有一些经部师如何主张呢？异熟识含藏一切种子，从结生相续开始，在各个生处中无间断地由不同异熟因而有差别，直至涅槃之间相续运行，此时不断。因此，此阶段称为有心。
其他六识聚则不运行，因为入灭尽定等时，由于入定心的力量，暂时损坏了那些识的种子，因此称为无心。
心有二种：其中一种是积集其种子；第二种是由其所缘、行相和差别而成的种种差别。因缺少第二种心而成为无心，譬如缺少其他脚的独脚床称为无脚一样。
种子损坏的阶段，以微弱、更微弱、极微弱的次第，如热水冷却和箭势减弱的方式，到了从彼起定的时限终点时，由于异熟识刹那刹那的转变差别，获得种子相续的意识，以及之后其他诸识也随缘而生。
就在那含藏种种种子的异熟识中，其他诸识及与之俱生的善不善诸法，以滋养其种子的方式，随其所应而熏习。由于相续的这种转变差别，随其力量获得习气相续时，来世便成就可意、不可意果。
正是基于此义，上座马鸣说：'此心具无量种子相续运转，心遇自缘时彼彼种子得以增长，如是渐次获得相续时，时至则能生果，如摩头楞伽花染上颜料般显现红色。'
世尊在《解深密经》大乘经中也说：'取识甚深细，一切种如流，我为愚者说，恐彼执为我。'
其又称为取识是因为在结生相续时取得身体，称为阿赖耶识是因为是一切法的种子所依，称为异熟识是因为是前世业的异熟。若不承认此识，则由何者执持身体？
除此之外的诸识，直至死亡之间都不会舍弃或遍住身体。烦恼随眠依止何处，即由其对治而断除。若说依止对治心本身，则如何能与烦恼随眠相应的彼心本身成为其对治？
对于生于无色界中具有染污心、善心和无漏心相续者，彼所摄的异熟物质，彼身也将成为非异熟及非相应。

།སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་ཟག་པ་ཟད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན། གང་གིས་ན་དེ་དག་དེ་ནས་ཤི་མ་འཕོས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་པའི་ ལུས་ཀྱི་རྫས་གཞན་གང་ཞིག་ལུས་རིས་མཐུན་པའམ།སྲོག་གི་དབང་པོའི་རྫས་གཞན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཕུང་པོའི་འདྲ་བ་དང་འཕེན་པ་ཙམ་ལ་དེ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲ་བའམ། འཕེན་པའི་རྫས་གཞན་ཡང་མེད་དེ་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ ལྗང་བུ་འདྲ་བ་དང་།འཕེན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་བཙུན་པ་གོས་དམར་སྡེ་པ་རྣམས་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ནི་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཞེས་ཟེར་རོ།།འོ་ན་དེའི་དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་མ་ཆད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་དང་འདྲ་བ་ཡང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་རྣམ་ པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་གཞན་དག་དང་ཡང་མཚུངས་སོ།།འོ་ན་དེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་གང་དུ་གཏོགས་ཤེ་ན། དོན་གྱིས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོར་རོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་འདི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེར་ཆོས་གཞན་དག་ཀྱང་མ་འདུས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས། བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ངས་ནི་ དེ་མ་བསྟན།།ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་རྣམ་པ་ནི་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཡོངས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རགས་པ་དང་། གང་ཞིག་ལ་ཉོན་མོངས་ པ་དང་དེའི་གཉེན་པོ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འབྲས་བུ་གང་གིས་དེའི་ས་བོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་ཁོ་ན་འདིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བསྟན་གྱི། རྒྱུའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་བསྟན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་ལན་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་བཤད་པའི་རིགས་པ་ལས་ཀྱང་། དེང་ སང་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བསྒྲུབས་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་མདོ་སྡེ་དག་ལས་ལྡངས་པོར་མ་གསུངས་ཞེས་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་པར་མི་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གཞན་དང་གཉིས་ཅིག་ ཅར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཅི་ཉེས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཉིས་པའི་ལུས་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཅན་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་གདགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལུས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཉིས་པའི་ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའི་དངོས་པོ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བསྒོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་གཉིས་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་མེད་དེ་དེ་བས་ན་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ།

当有顶处的不还者灭尽诸漏时，现前无所有处的无漏心时，若问何以说他们未从彼处死去，有顶处的身体物质或其他同类身体，或命根的其他物质皆不存在。因为仅仅依于异熟蕴的相似和牵引而假立。相似或牵引的其他物质也不存在，如稻等青苗的相似和牵引。因此必定应当承许如前所说的其他识。正是尊者化地部诸师安立为有支识。其他诸师则称为根本识。
若问其所缘和行相是什么？是不间断的所缘和行相。若问如何既是识又与彼相似？这与其他主张灭尽定等位有识的论师相同。若问它属于哪一取蕴？实际上属于识取蕴。若问什么是识取蕴？经中说是六识聚，如同'识缘名色'中所说的六识聚。
应当了知这是有密意的。如同经中说'什么是想蕴？即六思聚'，并非其中不摄其他法。此中密意为何？世尊在《解深密经》中说：'恐诸愚者起我执见，是故我未为彼宣说。'为何会如此执着？因为其行相于轮回中无有改变。
由于了知所依、所缘、行相和差别故为粗显，由于与烦恼及其对治相应故安立染净，由果推因而知其种子识，此处唯说此识为识，而非因识，因为与彼相反。这就是此处的密意。由此也适当回答了有支识即六识聚的说法。
《广释》中也说：'现今一切经典皆不可得'而成立，因此诸经中未明说，但这并非不应承许阿赖耶识。若问如此则识相续中异熟识与其他识将同时生起？若尔有何过失？不会导致一个身体中同时安立两个众生，如同其他身体中有两个识相续。
不会如此，因为彼二者以因果体性而非异体而转，且异熟识相续也为另一识所熏习。其他身体中的两个识相续则无此法性，因此无过。

།འགའ་ ཞིག་ལ་ས་བོན་དང་།ས་བོན་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མཐོང་ངམ་ཞེ་ན། ཨུཏྤལའི་རྩ་བ་དང་། ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་དང་། རྩ་བ་ཅན་དག་མཐོང་སྟེ། གལ་ཏེ་མཐོང་ཡང་རུང་། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་ཡང་རུང་། དེ་ལྟར་མི་འདོད་ན། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ བས་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པར་བྱའོ།།འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བདག་གི་རྫས་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་རྟེན་དུ་མི་འདོད་ཅེ་ན། ཅི་འདྲ་བར་འདོད་པར་བྱ། གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ། རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། དེ་དང་དེ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞིག་ ཡོད།འོན་ཏེ་གཅིག་པ་དང་། གཏན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་བག་ཆགས་བསྒོ་བའང་འགྲུབ་པར་འགྱུར། བག་ཆགས་ནི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དུ་ལུང་གའི་མེ་ཏོག་རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བས་བསྒོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་ སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ན།ཇི་ལྟར་དེའི་བག་ཆགས་མེད་པར་སྔོན་མྱོང་བ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་གོམས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དུས་སུ་དྲན་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར། བདག་སེམས་མེད་ པའི་གནས་སྐབས་སུ་གྱུར་པ་ན།བདག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་ན། ཕྱིས་གང་ལས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཅི་ཞིག་དེ་ལ་རག་ལུས་ན། གང་གིས་ན་བདག་དེའི་རྟེན་དུ་རྟོག་།གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བ་མེད་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་འབྱུང་། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་ཕྱེད་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ལ་དེ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པར་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད། འོན་ཏེ་འདུག་པ་ཞིག་དེ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་ནས་མི་གནས་པ་དག་དང་། ལྟུང་བ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ འདུག་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེ་བས་ན་རྟེན་དེ་འདྲ་བའི་རྫས་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ལུང་ལ་ཡང་གནོད་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རང་དབང་ཅན་དང་། རྟག་པའི་བདག་གི་རྫས་ཡོད་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་གྱི་ནའོ། །དེས་ན་སེམས་པའི་ ཁྱད་པར་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱུང་གི།།ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་ལས་ནི་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དང་། ངག་གི་ལས་མི་འདོད་ན། ལས་དག་ནི་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་མདོའི་ ཚིག་འདི་ཅི།ད་གསལ་བར་ནུས་སམ་ཞེ་ན། མི་ནུས་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། འདིར་ལས་དག་ནི་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་པ་དང་། ལུས་གང་ཡིན་པ་དང་། ལས་ཅི་ཡིན་པ་དང་། དོན་གང་གི་ལུས་དང་། ལས་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་བསྟན་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལའང་བརྗོད་དགོས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཁོ་ན་ཞེས་བྱའི་། མིག་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན། རེ་ཞིག་བསྟན་པ་འདི་ཅིའི་ ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན།བྱ་བ་མང་པོས་འཇིགས་པ་རྣམས་ལ་ལས་ཀྱི་ལམ་བཅུ་པོ་དག་ལས་གསུམ་དག་གིས་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲི་རྫིའི་བུ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ལུས་ཁོ་ནས་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། ངག་དང་ཡིད་གཉིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ།།དེ་དག་ལ་དེ་གཉིས་ཀྱང་ལས་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ལུས་འདི་དབང་པོ་དང་བཅས་པའི་ཁོག་པ་འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །ལས་ནི་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་ནོ། །བསྩགས་པའི་ དོན་གྱིས་ལུས་ཡིན་ཏེ།འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསྩགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་ངན་པ་ནི་བསྩགས་པའི་དོན་གྱིས་ཏེ། མི་གཙང་བའི་རྫས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྷར་ན་ལྟའི་ནི་ལུས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །བྱེད་པ་པོའི་ ཡིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ནི་ལས་སོ།

有人问是否见到有种子和具有种子的相续不同？见到乌巴拉根和乌巴拉等根与具根者。即使见到也好，即使未见到也好，若不如是承认，则将成为如前所说过失，故必须承认。
那么为何不承认我的实体是六识的所依呢？应当如何承认？若如阿赖耶识一样，是随顺相续、随缘转变者，则彼与彼有何差别？
若说是一体且永不变异，则如何能成就诸识等熏习？熏习是产生功能差别，如茉莉花被红花汁所熏染一样。若无变异差别，则如何能无熏习而从先前经验、了知、贪著等串习差别中，适时生起忆念、了知、贪著等差别？
当我处于无心状态时，我若无差别，后来从何处生起意识？诸识依赖于何？由何而执我为彼之所依？
若说是生起，我既无差异变化，为何次第生起？若说是依赖其他俱分因，如何了知彼等之外有生起之功能？若说是依赖住，则生已不住者与非堕落者有何住？
因此不承认如是所依之实体。如是则将违背'一切法无我'之教言。因此，执著有自在、常住之我实体是错误的。
因此，从被思心差别所熏习的阿赖耶识中生起后世果报，而非从如前所说相之身语业中生起，此已成立。
如是若不承认身语业，则'业有三种'此经文如何？现在能否明了？不能，不能无过而说明。云何无过？此处所说'业有三种'，应当说明何故如是，何为身，何为业，何义之身与业，以及何谓身业，同样也应说明语业与意业。
为何唯说身等业，而不说眼等业？首先，此说为何？为令畏惧众多作为者了知十业道为三所摄而说，如对牧牛子说三学处。
有些人说唯是身作，而非语意二者，因为仅是分别。对彼等而言，为显示彼二者亦是业故。
此身是具根之躯，是大种及所造色和合差别。业是思差别。以积聚义为身，因为是大种及所造色微尘积聚故。
有些人说'恶'是积聚义，因为是不净物之来源。若如是，则天身不成为身。造作者意志造作即是业。

།ལུས་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་སོ། །སེམས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་། ངེས་པ་དང་། གཡོ་བར་བྱེད་པའོ། །གང་གིས་དེ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུད་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྱུང་བའི་རྒྱུའི་རླུང་བསྒྲུབས་པས། ལུས་གཡོ་ བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ།བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར། སྨན་པ་ལའི་འབྲུ་མར་ལྟ་བུ་དང་། རྡུལ་གྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ལས་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། མ་བྱིན་པར་ལེན་པ་དང་། འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ ལུས་ཀྱི་ལས་སུ་འདོད་ན།ཇི་ལྟར་ན་སེམས་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེས་དེ་གསོད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། ལོག་པར་གཡེམ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བསྐྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་དེས་བྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆོམ་རྐུན་རྣམས་ཀྱིས་གྲོང་བསྲེགས་ པ་དང་།རྩཝས་འབྲས་ཆན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་པ་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ལ་བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་གཉིས་ཀྱི་ལམ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ལས་ཀྱི་ལམ་མོ། །ཡང་ན་ལུས་གཡོ་བ་ལས་ཀྱི་ལམ་སྟེ། སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལས་རྣམ་པ་ གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེས་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། ལོག་པར་གཡེམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དག་གི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ནི་མེད་མོད་ཀྱི། འདོགས་པར་ནི་བྱེད་དེ་། དེའི་ སྒོ་ནས་སེམས་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་འཇུག་པ་དང་།ལོག་པར་གཟུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སེམས་པ་ཁོ་ན་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ཡིན་ན། ལས་མི་དགེ་བ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ལུས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་བྱས་ཤིང་ བསགས་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བའི་མདོ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།སྒོ་དང་རྟེན་དང་དམིགས་པ་ངེས། །ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་དང་། ངག་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་ཅི་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སེམས་པ་དང་། བསམ་པའི་ལས་ཞེས་གསུངས་ཤེ་ན། སྔར་སེམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བསམས་ལ། གསུམ་པས་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་བྱེད་པས་དེ་ནི་བསམས་པའི་ལས་ཞེས་བྱའོ། །ངག་ གི་ཚིག་སྟེ།དབྱངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་གིས་དོན་གོ་བར་བྱེད་པའོ། །ལས་ནི་དེ་སློང་བར་བྱེད་པའི་སེམས་པའོ། །ཡི་གེའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རམ། འདོད་པའི་དོན་རྗོད་པར་བྱེད་པས་ན་ཡང་དག་གོ། །ལས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་ལས་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་དེ། ང་ཡིར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རམ། སྐྱེ་བ་གཞན་དང་། ཡུལ་ལ་གཞོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་པ་ཁོ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་སུ་འགྱུར་ན། སེམས་རྣམ་ པར་གཡེངས་པ་དག་དང་།སེམས་མེད་པ་དག་ལ་སེམས་པ་དེ་མེད་ན། སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། སེམས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་བག་ཆགས་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡིད་དོ། །ཁྱད་པར་ སྨོས་པ་ནི་གང་ལས་སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ནས་ལྡང་བར་བརྟགས་པའི་སེམས་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བག་ཆགས་བཅོམ་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་བཞིན་སྤོང་བ་དང་སྤོང་བ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་པའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། ། གང་གིས་དེ་བཅོམ་ཞེ་ན། སྡོམ་པ་དང་སྡོམ་པ་མ་ཡིན་པ་གཏོང་བའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པར་བརྟགས་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་གཏོང་བའི་རྒྱུས་སོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་ལས་མ་གསུངས་པ་ནི། འདིར་རྩོལ་བ་ཅན་གྱི་ལས ཁོ་ན་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པའི་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།རྩོལ་བ་ཅན་གྱི་ལས་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོའི་ཡིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ།

使身体活动的业是身业。思有三种：即行走、决定和使动。由于与彼相应的相续中，通过成就能使其生起于其他境的风的因，使身体活动的即称为身业。因为省略了中间词，如医生的油和尘风一样。
在诸业道中，杀生、不与取、欲邪淫三种被认为是身业，那么为何称其为思呢？因为由彼而杀、取、邪淫。由彼所生的身相续所作称为彼所作，如同说盗贼烧村和仆人煮饭一样。
为何思是业道呢？因为它既是业又是善趣、恶趣二者之道，故称业道。或者身体活动是业道，因为三种名为思的业依此而转。由此也能杀生、取、邪淫。随顺世间，也说彼为身业。
其中虽无善与不善，但仍有假立，因为由此门使思趋入世间及邪引导。若唯思是善不善业，那么'三种不善业生苦、有苦异熟，是由身故意造作、积集'的经文如何理解？是依据'门、所依、所缘决定'而说的。
除此之外的思称为意业，因为与意相应且不发起身语。那么为何世尊说思业和思已业呢？如前所说三种思中，由二种思考虑，第三种发起，故称思已业。
语即言词，是能表达义理的音声差别。业是能发起彼的思。因为是文字相或能诠所欲义故称为语。业如前所说是发起语的业，因为省略了中间词。
识即意，因为执为我所，或因趋向他生及境界故称意。余如前所说。若唯思是身业，则于心散乱者和无心者无彼思时，如何有律仪和不律仪二者？
因为未断除思差别的习气，故有律仪和不律仪二者。说差别是为了区别能生起律仪和不律仪无表的所观想思。
断除其习气是什么？即如所受持般，不作为断和不断思的因。由何断除？由能发起舍弃律仪和不律仪表业所观想的思，以及其他舍因。
未说眼等业，是因为此处意在唯说有勤勇业，故非作业。什么是有勤勇业？即作者意志所造作。

།བྱེད་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། གང་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ནུས་པ་ཡོད་པའོ། །ལས་གསུམ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ གསུངས་གང་ཚུལ་གང་གིས།།རབ་ཏུ་འགྲུབ་འགྱུར་མ་བཤད་དེ་ཀུན་བཀའ་སྩལ་པའི། །ལས་གྲུབ་འདི་བདག་གིས་བཤད་བསོད་ནམས་གང་ཡིན་དེས། །འགྲོ་འདི་སངས་རྒྱས་པ་ཡི་རྣམ་དག་ཐོབ་པར་ཤོག་།ལས་གྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་ མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

如果问做什么，就是对于眼等各自具有功能的。
世尊所说的三业，以何种方式，
成就之理未说明的一切教言，
此业成就我来说，以此功德，
愿此众生获得佛陀清净果位。
《业成就品》由阿阇黎世亲论师造毕。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་ཤུདྡྷ་སིདྷ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་གཙང་བན་དེ་དེ་བེནྡྲ་རཀྵི་ཏས་བསྒྱུར་ཅིང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།

印度堪布毗输陀悉地与译师比丘藏班德德吠因札热克西塔翻译，由校对译师班德贤胜校对并审定。
